HARRY-2 — Backend Mastery Learning Sprint (Frontend → Fullstack → AI SaaS)
Backend Mastery Learning Sprint (Frontend → Fullstack → AI SaaS)
Lộ trình học Backend cho FE Engineer đã vững JS/TS, mục tiêu cuối: build & deploy một AI SaaS production-ready — và đủ nền để qua vòng phỏng vấn backend mid/senior.
Cách dùng: mỗi file = 1 giai đoạn, đánh số 00 → 22 theo đúng thứ tự học (định nghĩa → tại sao → cơ chế → code ngắn → pitfall). Học tuần tự; các nhánh học song song được ghi rõ ở bản đồ phụ thuộc bên dưới.
Ba trang điều hướng
| Trang | Dùng khi |
|---|---|
| PROJECTS.md | Xem toàn cảnh 5 dự án, thứ tự phụ thuộc, tiến độ |
| CHECKLIST.md | Tự chấm kiến thức toàn lộ trình trên một trang |
| GLOSSARY.md | Tra thuật ngữ EN ↔ VN |
Các giai đoạn (22 file)
Phần 0 — Ngày 0
- GĐ1 — TypeScript & toolchain cho Backend — tsconfig, ESM/CJS, alias, build, lint, debug
Phần 1 — Backend nền tảng
- GĐ2 — Nền tảng: HTTP / Node runtime / async / networking
- GĐ3 — Express: cơ chế & cấu trúc project ⟨Dự án 1: Todo API⟩
- GĐ4 — Database: SQL/Postgres, Prisma, migration, Redis, full-text search ⟨Dự án 2⟩
- GĐ5 — MongoDB & NoSQL: schema design, aggregation, transaction
- GĐ6 — NestJS: DI, guards/pipes, auth JWT + OAuth/Social login ⟨Dự án 3⟩
- GĐ7 — Clean Architecture: tầng, ranh giới, và khi nào đừng dùng
- GĐ8 — API thực chiến: security, jobs, realtime, caching, pagination, observability
- GĐ9 — Queues, Jobs, Workers & Cronjob
- GĐ10 — Search & Elasticsearch: inverted index, relevance, đồng bộ dữ liệu
Phần 2 — Nền tảng production ⟨GĐ11–13 học song song được⟩
- GĐ11 — File upload, Object Storage & Email
- GĐ12 — Testing: chiến lược & tự động hoá ⟨ưu tiên cao nhất trong ba⟩
- GĐ13 — Vòng đời dữ liệu: soft delete, audit, thời gian, tiền, backup
- GĐ14 — DevOps: Docker, CI/CD, deploy Railway/VPS/AWS
- GĐ15 — Kubernetes & container orchestration
Phần 3 — Tư duy hệ thống ⟨sản phẩm thật + phỏng vấn senior⟩
- GĐ16 — Distributed Systems: nền tảng lý thuyết dùng được
- GĐ17 — Microservices: ranh giới, giao tiếp, và cái giá thật
- GĐ18 — System Design & Scaling
Phần 4 — AI Engineering (cho AI SaaS)
- GĐ19 — Tích hợp LLM: OpenAI/Gemini APIs + Prompt Engineering
- GĐ20 — Embeddings + Vector Databases (pgvector) + RAG
- GĐ21 — AI Agents + Tool Calling + MCP
- GĐ22 — Capstone: Build & deploy AI SaaS production-ready ⟨auth+billing+RAG+streaming+quota+observability⟩
Bản đồ phụ thuộc
GĐ1 ─→ GĐ2 ─→ GĐ3 ─→ GĐ4 ─→ GĐ6 ─→ GĐ8 ─→ GĐ9 ─→ GĐ14
│ │ │ │
│ ▼ ▼ │
│ GĐ5 GĐ7 │
│ (NoSQL) (Clean Arch) │
│ │ │
│ ▼ │
│ GĐ10 (Search) │
│ │
│ ┌──────────────────────────────────────┤
│ ▼ ▼
│ GĐ11, GĐ12, GĐ13 GĐ15 ─→ GĐ16 ─→ GĐ17 ─→ GĐ18
│ (song song được) │
│ │ │
│ └────────→ GĐ19 ─→ GĐ20 ─→ GĐ21 ─→ GĐ22 ◄────────┘
│ (Capstone)Đọc bản đồ:
- Đường xương sống bắt buộc: GĐ1 → 2 → 3 → 4 → 6 → 8 → 9 → 14. Không nhảy cóc.
- GĐ5 (MongoDB) sau GĐ4, không trước — cần khái niệm quan hệ + transaction làm nền so sánh.
- GĐ7 (Clean Architecture) sau GĐ6 — chỉ có ý nghĩa khi đã cảm thấy đau vì code rối.
- GĐ10 (Search) sau GĐ9 — vì đồng bộ index dùng lại outbox + worker của GĐ9.
- GĐ11/12/13 học song song được. Nếu chỉ chọn một: GĐ12 (testing) trước.
- GĐ15–18 là khối "tư duy hệ thống". Cần cho phỏng vấn senior; với sản phẩm thật, đọc sau khi có hệ thống để mổ xẻ. Nếu đang chuẩn bị phỏng vấn, đọc sớm cũng được — khối này độc lập tương đối.
- GĐ19–21 có thể bắt đầu song song với GĐ11–13 nếu bạn nóng lòng chạm vào AI.
Stack mục tiêu
Node.js + Express/NestJS · PostgreSQL + Prisma + pgvector · MongoDB · Elasticsearch/Meilisearch · Redis + BullMQ · JWT/OAuth + Security · Docker + GitHub Actions + Kubernetes · S3/R2 + Email · Vitest/Jest + Testcontainers + k6 · OpenTelemetry · OpenAI/Gemini + Prompt Engineering · Embeddings + Vector DB + RAG · AI Agents + Tool Calling + MCP.
Ngoài phạm vi có chủ đích: Terraform/IaC, service mesh, event sourcing, CRDT — lý do và thời điểm nên học.
Nguyên tắc
- Mỗi khái niệm gắn 1 đoạn code chạy được — không đọc chay.
- Build > tutorial: các dự án nối tiếp, nâng cấp cùng 1 codebase → capstone AI SaaS.
- Đọc log & stack trace kỹ — backend không có DevTools.
- Tận dụng lợi thế FE: hiểu API dưới góc client → thiết kế API tốt hơn.
- Chứng minh, đừng tin. Mỗi khẳng định về hệ thống của bạn phải có một test, một số đo, hoặc một lần diễn tập đứng sau.
- Biết vì sao KHÔNG dùng cũng quan trọng như biết dùng. Nhiều giai đoạn (GĐ5, 7, 15, 17) kết thúc bằng lý do để không áp dụng — đó là phần đáng giá nhất khi phỏng vấn.
Ước lượng: Phần 1 ~4–5 tháng, Phần 2 ~1,5–2 tháng, Phần 3 ~1–1,5 tháng, Phần 4 ~2–3 tháng (~1–2h/ngày).
Bảo trì tài liệu
backend-mastery-guide-full.md là bản export gộp của toàn bộ file trên — không sửa trực tiếp. Sau khi sửa bất kỳ file lẻ nào, chạy:
./build-full.sh # ghi lại bản gộp
./build-full.sh --check # kiểm tra bản gộp còn khớp không (dùng cho CI)Quy ước bắt buộc: mỗi file lẻ mở đầu bằng đúng một dòng > **HARRY-N** — <tiêu đề>, dòng trống, rồi # <tiêu đề> giống hệt. Script sẽ báo lỗi nếu thiếu.
